ÜmumDünya Təhsil Proqramı:Qlobal Böhran Dilemması üçün Asimmetrik Paradoks

BAKI,Forpost.az Milli Tədqiqatlar Mərkəzi
Hər səhər dünyanın bir yerində bir uşaq, etmədikləri seçimlərlə formalaşan bir günə oyanır. Yoxsulluq və ya münaqişə şəraitində yaşayan milyonlarla uşaq üçün bu seçimlər onların nə vaxtsa sinif otağına daxil olub-olmayacağını, həmyaşıdlarının yanında oturacaqlarını və ya müəllimdən dərs alacaqlarını müəyyənləşdirir.

Təhsil lüks deyil. Bu bir hüquqdur, həm də həyat xəttidir. Bu, hər bir uşağın gələcəyinin təməlidir, lakin bu gün bu hüquq təhlükə altındadır.

Dünyada təxminən 272 milyon uşaq və yeniyetmə məktəbdən kənarda qalır. Təkcə Qərbi və Mərkəzi Afrikada hər dörd ibtidai yaşlı uşaqdan biri istisnadır. Bu rəqəmlər təkcə statistika deyil, onlar risk altında olan milyonlarla fyuçersləri təmsil edir.

Bütün dünyada artan humanitar maliyyə böhranı uşaqların inkişafının qarşısını alır. Qlobal böhranlar - münaqişələrdən tutmuş iqlim sarsıntılarına qədər - yoxsulluğu dərinləşdirdi və bərabərsizlikləri genişləndirdi. Eyni zamanda, humanitar və inkişaf proqramlarına ayrılan büdcələr daralır. Maliyyə kəsiləndə ən yüksək qiyməti uşaqlar ödəyir. Sinif otaqları boşalır. Müəllimlər maaşsız qalır. Fyuçers itirilir.

Bu tale deyil. Bu seçimdir - və hərəkətə keçməyə çağırışınızdır.

On ildən artıqdır ki, UNICEF və Hər şeydən əvvəl Təhsil Fondu (EAA) fərqli seçim etdilər - uşaqları birinci yerə qoyan seçim. Birlikdə biz ən çətin şərtlərə rəğmən keyfiyyətli təhsil verən müəllimlər tərəfindən dəstəklənən ən çətin əldə edilən uşaqlar üçün keyfiyyətli ibtidai təhsilə çıxış imkanlarını genişləndirmək və onların məktəbdə qalmalarına və inkişaf etmələrinə kömək etmək üçün çalışdıq.

Qambiyada, EAA Fondunun “Məktəbdənkənar Uşaqlara Sıfır” yanaşmasının bir hissəsi kimi bu yaxınlarda başa çatmış layihə – Qambiyanın Əsas və Orta Təhsil Nazirliyinin rəhbərliyi altında UNICEF-in dəstəyi ilə həyata keçirilən layihə 74,000 [1] -dən çox uşağı əhatə etmişdir. Layihə xaric edilmənin əsas səbəblərini - yoxsulluq, əlillik, məsafə və zərərli sosial normaları vahid yanaşma ilə həll etdi: sinif otaqlarının tikintisi, müəllimlərin hazırlanması, velosipedlərin paylanması və uşaqlara savad və hesablama dərsləri ilə dəstək. 96,7% saxlama dərəcəsi ilə təşəbbüs sübut etdi ki, davamlı sərmayə və icma cəlb edilməsi transformativ dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bu tərəqqinin heç biri milli və yerli hökumətlərin rəhbərliyi və öhdəlikləri olmadan mümkün olmazdı.

Bunlar statistika deyil. Bunlar dözümlülük hekayələridir - təslim olmaqdan imtina edən uşaqların və onların geridə qalmasına icazə verməyən tərəfdaşların. Qambiyanın təcrübəsi göstərir ki, tərəqqi mümkündür, ancaq biz uşaqların təhsilinə daha çox sərmayə qoymağa davam etdikdə. Qızlar, xüsusən də kənd yerlərində olanlar, erkən nikahdan gender əsaslı zorakılığa qədər əlavə maneələrlə üzləşirlər. Bu boşluqların aradan qaldırılması məqsədyönlü strategiyalar və təhlükəsiz, inklüziv öyrənmə mühitlərinə davamlı investisiya tələb edir.

Ancaq uşaqlara sərmayə qoymağı dayandırsaq, hətta ən güclü qazanc da qaça bilər.

Bütün dünyada təhsil büdcələrinin və humanitar yardımların azaldılması illərlə əldə edilmiş tərəqqinin qarşısını almaq təhlükəsi yaradır. Uşaqların bir nəsli indi təhsil hüququndan məhrum edilmə riski ilə üz-üzədir. Öyrənməyə sərmayə qoya bilmədiyimiz zaman, biz təkcə uşaqları uğursuz hesab etmirik, həm də ortaq gələcəyimizə xələl gətiririk. Təhsil olmadan yoxsulluq dövrləri dərinləşir, iqtisadiyyatlar durğunlaşır və cəmiyyətlər sülh və tərəqqi üçün ən güclü mühərrikini itirirlər.

Təhsil hər bir humanitar və inkişaf reaksiyasının mərkəzində olmalıdır. Bu, hər hansı bir cəmiyyətin edə biləcəyi ən güclü sərmayələrdən biridir - icmaları gücləndirən, möhkəmlik yaradan və uşaqların gələcəyini qoruyan investisiyadır. Biz uşaqların öyrənməsinə sərmayə qoyduqda, biz daha sabit, ədalətli və davamlı dünyaya sərmayə qoyuruq.

Bu Ümumdünya Uşaqlar Günü 2025, bütün dünyada uşaqlar "Mənim Günüm. Mənim Hüquqlarım." deyərkən, biz birlikdə hökumətləri, tərəfdaşları və beynəlxalq ictimaiyyəti təcili hərəkətə keçməyə — hər bir uşağın təhsil hüququnu qorumaq və uşaqların qlobal qurban deyil, qlobal prioritet olaraq qalmasını təmin etməyə çağırırıq.

Hər şeydən əvvəl Təhsil Fondu və UNICEF göstərdilər ki, hətta ən çətin şəraitdə belə, dünya uşaqların yanında olduqda tərəqqi mümkündür. Qarşımızda duran seçim daha aydın ola bilməzdi: qlobal maliyyə böhranının milyonlarla uşağın təhsilini əlindən almasına icazə verin və ya hər yerdə hər bir uşağın öyrənmə şansına malik olmasını təmin etmək üçün indi hərəkətə keçin.скачать dle 12.1