Qapalı Görüşün Cümə Günü:Kremllə Vaşinqton Arasında Sıxılan(Sıxışdırılan(!))Kiyev yaxud Avropada Dəyişən Güc Balansı Üçün Putin-Tramp Ssenarisi

Cümə günü keçirilən qapalı görüş, Trampın Ukraynanın ərazi ambisiyalarına ABŞ-ın tam dəstəyini təklif edən əvvəlki ictimai açıqlamalarından kəskin dönüşə işarədir. Bir neçə həftə əvvəl, sentyabrda BMT Baş Assambleyasından sonra Tramp Ukraynanın “bütün ərazilərini geri ala biləcəyi” barədə fərziyyələr səsləndirmişdi.[u][/u]

Lakin cümə günü müzakirələr, danışıqlar haqqında məlumat verilmiş bir çox mənbənin təsvir etdiyi kimi, fərqli mənzərə yaradır: Tramp Zelenskiyə “olduğumuz yerdə, demarkasiya xəttində razılaşma əldə etmək” üçün təzyiq göstərərək, münaqişəni hazırkı döyüş xəttləri boyunca effektiv şəkildə dondurdu və Kiyevin əks-hücum sürətini dayandırdı.

İclasda: Atəşkəs, yoxsa təslim olmaq?

Mənbələrə görə, Tramp mövcud cəbhə xəttlərində döyüşləri dayandıracaq və “hər şeyi olduğu kimi qoyacaq” atəşkəs təklifi irəli sürdü ki, Zelenski daha sonra jurnalistlərin qarşısında könülsüz şəkildə səsləndirdi.
O, həmçinin Ukraynanı “Tomaqavk” raketləri ilə təmin etməkdən imtina etdi və hətta “həm Kiyevə, həm də Moskvaya təhlükəsizlik zəmanəti” vermək barədə fikirləşdi və Ukrayna rəsmilərini çaş-baş saldı.

Görüşdən xəbəri olan iki şəxs Trampın tonunun “gərgin və murdar” olduğunu, bir mənbə isə ABŞ nümayəndə heyətinin mesajının açıq olduğunu iddia edib: “Ölkəniz donub qalacaq, əgər razılaşmazsanız, ölkəniz məhv olacaq”.

Mümkün rus təsiri

Rusiyanın yellənməsi ilə bağlı narahatlıqlar böyük görünürdü. Mənbələr bildiriblər ki, Trampın mövqeyi ötən gün Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı ilə formalaşıb. Həmin söhbət zamanı Putinin Ukraynanın Zaporojjya və Xersonun kiçik hissələri müqabilində Donetsk və Luqanskı təslim edəcəyini təklif etdiyi bildirilir.

ABŞ rəsmiləri, o cümlədən xüsusi elçi Steve Witkoff, eyni ideyanı cümə günü Zelenskiyə təqdim etdiklərini iddia edirlər. Bildirilir ki, Witkoff, Donetsk və Luqanskın "əhəmiyyətli dərəcədə rusdilli əhaliyə malik olduğunu" iddia edərək, Moskvanın işğalı üçün uzun müddətdir əsaslandırmasını təkrarlayır.

Niyə vacibdir

Trampın mövqeyi tutsa, bu, ABŞ-ın Ukraynanın suverenliyi uğrunda müharibəyə tez bir zamanda son qoymağı prioritet hesab edən siyasətinin əsaslı şəkildə yenidən qurulmasına işarə edə bilər. Belə bir sövdələşmə Rusiyanın ərazi qazanclarını faktiki olaraq təsdiqləyəcək və Qərbin birliyini poza, Moskvanı cəsarətləndirə və Kiyevi strateji baxımdan ifşa edə bilər.
Ukrayna rəsmiləri xəbərdarlıq edir ki, Donetsk və Luqanskın qalan ərazilərini təslim etmək “intihara” səbəb olacaq və Ukraynanın qalan hissəsini Rusiyanın gələcək hücumlarına qarşı daha həssas edəcək.

Kiyev: Çox məyus oldu, Qərbin uzun illər dəstəyindən sonra təklifi xəyanət kimi qiymətləndirdi.

Vaşinqton: Vitse-prezident JD Vance Tomahawk raket danışıqlarının “qərarsız” qaldığını təsdiqləsə də, rəsmilər Trampın “təslim olmaq deyil, sülh” ardınca getdiyini təkid edir.

Moskva: Həvəsləndirilir. Putinin Trampla Budapeştdə sammitə hazırlaşdığı, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovun bu həftənin sonunda ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə görüşəcəyi gözlənilir.

Avropa: Rusiyanın təcavüzünə qarşı NATO-nun vahid cəbhəsini sarsıda biləcək ABŞ-ın dönmə əlamətlərindən təşvişə düşüb.

Növbəti nə var

Növbəti alov nöqtəsi, ehtimal ki, potensial “sülh çərçivəsi”nin yarana biləcəyi Budapeştdə gözlənilən Tramp-Putin görüşü olacaq. İstənilən belə razılaşma, xüsusən də Rusiyanın ərazi nəzarətində olan saziş qlobal uyğunlaşmaları yenidən müəyyənləşdirəcək və Ukraynanın Qərb müttəfiqlərinin möhkəmliyini sınayacaq.

Hələlik Kiyev amansız Kremllə tərəddüdlü Vaşinqton arasında sıxışıb qalmış kimi görünür ki, bu ssenari təkcə döyüş meydanını deyil, həm də Avropadakı güc balansını dəyişə bilər.скачать dle 12.1