Tacsız Kral yaxud Hakimiyyətdə Qalmanın Gizli Oyunu

BAKI, Forpost.az Milli Tədqiqatlar Mərkəzi
Bəzilərinin Binyamin Netanyahuya verdiyi "İsrailin tacqoyulmamış kralı" ləqəbi boş yerə yaranmayıb. Bu, həmin şəxsin öz cəmiyyətinin təbiətini və oradakı hakim siyasi elitanı ən yaxşı anlayan İsrail siyasətçisi olması həqiqətindən qaynaqlanır. O, bütün rəqiblərini manipulyasiya etmək, daxili və xarici arenada özünü qəbul etdirmək üçün qeyri-adi qabiliyyət nümayiş etdirib. Baxmayaraq ki, o, dövlətinin və ya xalqının mənafeyini deyil, daha çox şəxsi maraqlarını güdür və toxunulmazlığını qoruyaraq, İsrail qanunlarına görə baş nazirə verilən toxunulmazlıqdan məhrum olacağı təqdirdə həbsxanaya girməmək üçün hər şeyi edir.

Bəlkə də elə bu səbəbdən ABŞ prezidenti Donald Tramp İsrail prezidenti İshaq Hersoqun Netanyahuya əfv fərmanı verməsi üçün açıq çağırış etdi. Tramp ümid edirdi ki, bununla Netanyahunu nəyin bahasına olursa-olsun hökumət başında qalmağa məcbur edən o düyünü açmış olar. Çünki Trampın özü də hər vəchlə ört-basdır etməyə çalışdığı Epşteyn faylları ilə bağlı bir çox problemlərlə əhatə olunub.

Netanyahunun hakimiyyətdə qalma motivlərindən asılı olmayaraq, o, özündən əvvəlki Olmert və Peres kimi liderləri siyasi səhnədən silə biləcək bütün maneələri aşmaq üçün qeyri-adi qabiliyyətini sübut etdi. İsrail seçki ilinə daxil olduqca, müxalifət partiyalarının Netanyahunu devirmək ümidləri sönməyə başlayır. Halbuki büdcə qanunu və icbari hərbi xidmət kimi hökuməti dağıda biləcək bir neçə "partlayıcı" mövzu hələ də gündəmdədir.

Hərbi xidmət qanunu Netanyahunu devrilmək təhlükəsi ilə üz-üzə qoyan ən ciddi maneələrdən biri idi. Knessetin dini partiyalarının Haredilərin hərbi xidmətdən azad edilməsi tələbi geniş qəzəbə səbəb olmuşdu. Bu mövzu ənənəvi Haredi partiyaları ilə icbari xidmətdə israr edən dini sionist partiyalar arasındakı uçurumu böyüdən bir detonator rolunu oynayırdı. "Ərəblərin əli ilə ölmək kafirlərin ordusunda xidmət etməkdən yaxşıdır" deyə qışqıran Haredi partiyalarını Netanyahu büdcə qanunu vasitəsilə təqdim etdiyi maliyyə sövdələşmələri ilə ram edə bildi. Şas kimi böyük Haredi partiyaları öz dini məktəbləri və qurumları üçün dövlət büdcəsindən "rüşvət" xarakterli vəsaitlər aldıqdan sonra hərbi xidmət qanununa qarşı mövqelərini yumşaltdılar.

Hərbi xidmətə ən kəskin etiraz edən "Agudat Yisrael" partiyasının üzvü İsrail Eyxlerin Knessetdən istefası isə bu qanunun keçməsi üçün Netanyahunun əlini daha da gücləndirdi. Beləliklə, Netanyahu ilk dəfə olaraq bütün partiyalardan bu qanun üçün 61 səs təmin etdi. O, Haredilərin şantajları və dini sionizmin tamahkarlığı ilə necə davranacağını bilərək öz hökumətini və şəxsini xilas etmək yolunda ən böyük maneəni aşmaq üzrədir. Hətta müxalifətin simvollarından olan Benni Qantsın Netanyahu ilə hökumətdə iştirak edə biləcəyini açıqlaması müxalifət düşərgəsində bomba effekti yaratdı. Çünki Qants "İsraili ekstremistlərin ümidinə buraxmağa və ya ərəb partiyalarına arxalanmağa hazır deyil".

Netanyahu rəqiblərini və tərəfdarlarını eyni dərəcədə manipulyasiya edərək öz taxtında qalmağı bacarır. Onun yaxın gələcəkdə devrilmə şansı olduqca azdır. İsraildə növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi yalnız bir halda mümkündür: əgər Netanyahu qalib gələcəyinə və növbəti hökumətin rəhbəri olacağına tam əmin olsa, seçkilərə öz iradəsi ilə gedər.

Məntiq əksini desə də, 7 oktyabr 2023-cü ildəki uğursuzluğun birbaşa məsuliyyətini daşıyan Netanyahu dini sionist nazirlərlə əməkdaşlıq edərək bu mövzunu qapatmağı bacardı. O, hər hansı araşdırmanın qarşısını aldı, çünki onun siyasi iradəsi Smotriç və Ben-Qvirin məhkəmə sisteminə və dövlət institutlarına qarşı çevriliş etmək istəyi ilə üst-üstə düşdü. Netanyahunun məqsədi korrupsiya ittihamlarından və həbsdən xilas olmaqdırsa, müttəfiqlərinin məqsədi dini sionizm baxışlarına uyğun yeni bir "dərin dövlət" yaratmaqdır.

Netanyahunun bu arxayınlığı onun hökumətdəki müttəfiqlərinə zərbə vuraraq, prezident Trampın təsis etdiyi "Sülh Şurasında" iştirak etməyə razılıq verməsinə gətirib çıxardı. Bununla o, müttəfiqlərini çıxılmaz vəziyyətə saldı: onlar artıq seçki hazırlıqları başladığı üçün nə hökuməti devirə bilirlər, nə də belə həssas mərhələdə Trampın iradəsinə qarşı çıxmağa cürət edirlər. Netanyahu bir güllə ilə iki quş vurdu; həm müxalifəti, həm də müttəfiqlərini küncə sıxdı.

Bütün bu addımlar Netanyahunun ən yaxşı siyasətçi olduğunu deyil, onun ən çox "rəngini dəyişən" və İsrail cəmiyyətinin ziddiyyətləri üzərində ən məharətlə oynayan siyasətçi olduğunu göstərir. O, öz şəxsi maraqları üçün hər cür oyunbazlığa əl atır. Bizim bu həqiqəti etiraf etməyimiz ona heyranlıq deyil, bu şəxsin dünya üçün nə dərəcədə təhlükəli olduğunu anlamaq cəhdidir. Regionumuzun siyasətçilərinə çağırış edirik ki, onun vədlərinə bir zərrə qədər də inanmasınlar. Çünki belə bir şəxsiyyət nə siyasi dürüstliyə, nə də etibara malikdir.

Netanyahu öz nüfuzunu və ya ləyaqətini deyil, yalnız mənfəətini düşünən bir manevr ustasıdır. Bir neçə gün əvvəl Knessetdə ona qarşı deyilən təhqirlərə və qışqırıqlara qarşı nümayiş etdirdiyi soyuqqanlılıq bunun bariz nümunəsidir. O bilir ki, bu səslər keçicidir, sonunda taxtda qalan yenə Netanyahu olacaq. Ərəb və İslam dünyasının siyasətçiləri onilliklər boyu dünyanı manipulyasiya edən bu şəxsin real üzünü görməlidirlər. Onun vədləri puçdur və belə bir siyasətçi ilə hər hansı bir iş birliyi aparmaq yersizdir. Əsas səy onu layiq olduğu yerə — Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə göndərmək olmalıdır.скачать dle 12.1