Aİ -nin “Avropa qalası” planı

Cümə axşamı Avropa Komissiyası blokun 2030-cu ilə qədər özünü müdafiə etmək qabiliyyətini artırmaq üçün nəzərdə tutulmuş dörd “flaqman” müdafiə layihəsini təqdim etdi.
Bu addım Avropanın Rusiyanın təcavüzünə dair yenidən qorxuları və ABŞ kimi müttəfiqlərin müstəqil müdafiə mövqeyini gücləndirmək üçün artan təzyiqləri ilə üzləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Yeni təkliflərə aşağıdakılar daxildir:

Avropa Dron Müdafiə Təşəbbüsü (“Dron divarı” ləqəbi ilə)

Quru, hava və dəniz boyunca sərhədləri möhkəmləndirmək üçün Şərq Cinahının Nəzarəti sistemi

Raketlərin və hava təhdidlərinin qarşısını almaq üçün Avropa Hava Qalxanı

Peykləri və kosmik aktivləri qorumaq üçün Avropa Kosmik Qalxan

Aİ-nin xarici siyasət rəhbəri Kaja Kallas deyib ki, Ukraynadakı müharibə Avropanın uzunmüddətli təhlükəyə hazırlaşmalı olduğunu sübut edib:

"Ukraynada müharibə bitəndə belə təhlükə aradan qalxmayacaq. Rusiyaya qarşı müdafiəmizi gücləndirməliyik".

Niyə vacibdir
Yol xəritəsi üzv dövlətlərin uzun müddətdir müqavimət göstərdiyi koordinasiyalı Avropa müdafiəsinə doğru tarixi bir dəyişiklikdən xəbər verir.
Bu, Brüsselin NATO və ABŞ-dan asılılığını azaltmaq niyyətini göstərir, xüsusən də Vaşinqton Avropanın təhlükəsizlik asılılığından yorulduğunu göstərir.

Əgər həyata keçirilsə, bu təşəbbüslər müşahidə, pilotsuz təyyarələr və sərhəd təhlükəsizliyini vahid çərçivədə birləşdirən ilk Aİ miqyasında müdafiə arxitekturası olacaq.

Polşa və Baltikyanı ölkələr də daxil olmaqla Şərqi Avropa dövlətləri uzun müddətdir ki, kollektiv müdafiənin gücləndirilməsinə çalışırlar. Onların təklifləri alqışlayacağı gözlənilir.

Fransa və Almaniya bu addımı dəstəkləyir, lakin layihələrə kimin nəzarət etdiyinə dair ehtiyatlı qalırlar.

Müdafiə analitikləri , xüsusilə 2026-cı il Aİ-nin büdcə müzakirələri ərəfəsində maliyyələşdirmə və siyasi məsələlərin ən böyük problem olaraq qalacağını deyirlər.

Növbəti nə var
Aİ liderləri indi hər bir qabaqcıl layihəyə hansı agentlik və ya ölkə koalisiyasının rəhbərlik edəcəyini müzakirə edəcəklər.
Dron divar və sərhəd istehkam sistemlərinin 2028-2030-cu illərdə tam istifadəyə verilməsi ilə 2025-ci ilə qədər istismar gücünə çatacağı gözlənilir.

Komissiyanın mesajı aydın idi: Avropanın yalnız NATO mühafizəsinə güvəndiyi dövr başa çatır “Avropa qalası” tikilməkdədir.скачать dle 12.1